Kartels en misbruik van machtspositie

De Mededingingswet (Mw) en het Verdrag Betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) introduceren specifieke verplichtingen voor ondernemingen om de mededinging niet te verstoren. Zo mogen zij geen concurrentiebeperkende afspraken maken (het kartelverbod) en mogen ondernemingen met een machtspositie geen misbruik maken van deze positie.

Kartelverbod

Artikel 6 Mw en artikel 101 VWEU verbieden overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen partijen die de concurrentie beperken. Afspraken in strijd met het kartelverbod zijn van rechtswege nietig.

Het kartelverbod omvat zowel afspraken tussen concurrenten (horizontaal) als afspraken tussen leveranciers en afnemers (verticaal). Strikt verboden zijn onder andere afspraken (tussen concurrenten) over prijzen en marktverdeling. Het uitgangspunt daarbij is dat iedere onderneming zelfstandig haar marktgedrag moet bepalen. Zelfs (indirecte) informatie-uitwisseling tussen concurrenten of feitelijke afstemming kan daarom leiden tot een inbreuk op het kartelverbod. Bij verticale afspraken valt te denken aan distributie-, agentuur- en franchiseovereenkomsten. Verticale afspraken die de concurrentie beperken zijn bijvoorbeeld afspraken waarbij de leverancier de vrijheid van de afnemer om zelf zijn verkoopprijs vast stellen beperkt of waarbij de leverancier het effectief gebruik van het internet door de afnemer beperkt. Lees hier meer over verticale overeenkomsten.

De consequenties van niet-naleving kunnen erg groot zijn. Het kartelverbod wordt gehandhaafd door de Autoriteit Consument en Markt en de Europese Commissie die hoge (persoonlijke) boetes kunnen opleggen voor kartelovertredingen.

De mededingingsadvocaten van bureau Brandeis hebben ruime ervaring met zowel de begeleiding van ondernemingen die zelf voorwerp zijn van bestuursrechtelijke boeteprocedures, als het bijstaan van klagers in handhavingstrajecten. Zij procederen in dat kader regelmatig op nationaal niveau (bij de rechtbank Rotterdam en het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb)), en bij het Europese Hof van Justitie.

Het kartelverbod kan ook worden ingeroepen in civiele procedures, bijvoorbeeld rondom de opzegging van een overeenkomst. Bij bureau Brandeis wordt geregeld geprocedeerd over de mededingingsrechtelijke aspecten van contractuele voorwaarden.

Misbruik van machtspositie

Daarnaast verbieden artikelen 24 Mw en 102 VWEU een onderneming met een machtspositie om van die positie misbruik te maken. Indien een onderneming een dermate sterke en onafhankelijke positie heeft in de markt, rust op haar een bijzondere verantwoordelijkheid deze positie niet te misbruiken.

Van misbruik kan bijvoorbeeld sprake zijn bij koppelverkoop, onredelijk hoge- of roofprijzen, of het hanteren van onredelijke voorwaarden. Misbruik is evenwel een open norm en evolueert mee met marktontwikkelingen en voortschrijdende technologie├źn (in digitale markten).

Met een creatieve blik dragen de mededingingsadvocaten van bureau Brandeis in hun dagelijkse praktijk bij aan de ontwikkeling van (en de verdediging tegen) nieuwe (schade)theorie├źn die kunnen kwalificeren als een vorm van misbruik.

De vaststelling van misbruik van machtspositie kan leiden tot bijzonder hoge boetes of worden afgedaan met bijvoorbeeld toezeggingen om het marktgedrag in de toekomst te verbeteren.

Onze specialisten

Bas Braeken

Bas is partner van bureau Brandeis. Bas is een ervaren advocaat op het gebied van het (Europees) mededingingsrecht. Hij is daarnaast een erkend specialist op het gebied van gereguleerde markten (zoals telecom, media, post en…


Volledig profiel

Lara Elzas

Lara Elzas is advocaat bij bureau Brandeis. Zij specialiseert zich in het (Europees) mededingingsrecht en sectorspecifieke regulering. Lara heeft ruime ervaring met alle facetten van het (Europees) mededingingsrecht, waaronder het (eerste en tweede fase) concentratietoezicht,…


Volledig profiel
Journal
Competition Flashback

Competition Flashback Q4 2022 – Ontwikkelingen mededingingsrecht

Bas Braeken & Jade Versteeg & Lara Elzas & Timo Hieselaar & Demi van den Berg / 11 jan 2023

Dit is de Competition Flashback Q4 2022 van bureau Brandeis met daarin een selectie van enkele belangrijke mededingingsrechtelijke ontwikkelingen over het afgelopen kwartaal (klik hier voor het origineel). Wilt u graag voortaan de Competition Flashback…

Blog Competition Flashback Nieuws

Competition Flashback Q3 2022

Bas Braeken & Jade Versteeg & Lara Elzas & Timo Hieselaar & Demi van den Berg / 05 okt 2022

Dit is de Competition Flashback Q3 2022 van bureau Brandeis met daarin een selectie van enkele belangrijke mededingingsrechtelijke ontwikkelingen over het afgelopen kwartaal (klik hier voor het origineel). Wilt u graag voortaan de Competition Flashback…

Lees alle berichten

Quote

- Louis Brandeis